پیشگفتار

صنعت نورد ، متداول ترین و پر رونث ترین روش تولید فرآورده های فلزی، بویژه فولادهاست به گونه ای که بیش از 80% از فرآورده های فلزی در سطح جهان با این روش تولید می شوند ، حجم فرآورده های این روش ، در کشور ما ایران از این آیین جدا نیست .

نورد در ایران

این حقیقت که صنعت نورد در کشور ما از آغاز بصورت وارداتی بکار گرفته شد سبب شد که مدیران ، کارشناسان و دست اندر کران این صنعت به فرآیندهای نورد صرفا بصورت یک صنعت ناب و خشن نگاه کننند و کمتر به جنبه های علمی و ریزه کاریهای عملی آن توجه شده است . در سالهای گذشته ، بیشتر مسئوالان خطوط تولیدی نورد از دانش آموخته های رشته هایی بودند که با فرآیند نورد هیچ گونه آشنایی علمی نداشتند. طبیعتاً آنان نمی توانستند در دشواریهای این فرآیند، بهبود کیفیت فرآوردها و یا تولید فراورده های نوین نقش کارآمدی داشته باشند.

با وجود فعالیتهای آموزشی ، پژوهشی و صنعتی که به تازگی در برخی از واحدهای نورد انجام می شود ، که بنوبه ی خود نتیجه ها ی ثمربخشی هم داده است ، ولی هنوز در مقایسه با استاندارهای جهانی ، صنعت نورد در کشور ما از ناتوانی علمی و دانش فنی مهندسی رنج می برد . در این مورد وضع در دانشگاه ها نیز به همین ترتیب بوده است . فعالیت های پژوهشی بصورت پراکنده و اندک بوده و کمتر در ارتباط با رشد این صنعت بوده است انتشارات علمی در این زمینه بسیار ناچیز و در حد چند مقاله و یا جزوه های درسی بوده است .

چپنورد معمولاً اولین عمل در تبدیل شمش فلزات به محصولات کار شده ی نهایی است. یک قطعه ی کلفت را می توان به شکل شمش، شمشال یا لوحه نورد کرد، یا این که می توان این شکل ها را مستقیماً با ریخته گری پیوسته تولید نمود. سطح مقطع شمش، مربع با مربع مستطیل شکل با ضخامت حداکثر 6اینج ( 15 سانتی متر) و پهنای حداکثر تا دو برابر ضخامت آن است. شمشال معمولاً کوچک تر از شمش و دارای مقطع مربع یا دایره شکل است. و به روشهایی از قبیل نورد یا حدیده کاری تولید می شود لوحه قطعه ای با مقطع مستطیل شکل با پهنای بیش تر از دو برابر ضخامت است. با نورد بیش تر، می توان لوحه را به ورق کلفت ، ورق و نوار تبدیل کرد. بیشتر اوقات این محصولات کارگرد ماده ی خام فرآیند دیگری چون شکل دادن سر و یا ماشین کاری می باشند ورق و نوار را می توان به فرآورده ی نهایی تبدیل کرد یا با نورد به مواد نازک تر و محکم تر و حتی ورق بسیار نازک تبدیل کرد. شمش و شمشال را می توان با نورد بیشتر به فرآورده های نهایی مانند شکل های سازه ای و ریل راه آهن یا به شکل های نیمه نهایی مثل میله، میله ی نازک، لوله یا لوله ی جدار نازک تبدیل نمود.

بر اساس وزن ، نورد گرم در بین فرایندهای تولیدی دارای مقام اول است و دستگاه ها و روش های تولیدی این فرآیند تا حد زیادی تکامل یافته و استاندارد شده اند ، به طوری که تولید محصولات مرغوب و یکنواخت به قیمت های ارزان کاملاً میسر است. یا وجود این، به علت گرانی و سنگینی دستگاه های نورد، محصولات نورد گرم فقط به شکل ها و اندازه های استاندارد شده (که به دلیل تقاضای زیاد، تولید آن ها اقتصادی است) عرضه می شوند.

فهرست مطالب:

پیش گفتار

شناساندن صنعت نورد

فرایند اساسی نورد

فرایند نورد گرم

دمای نورد گرم 

تابکاری و دما در نورد گرم

خصوصیات کار گرم

فرایند نورد سرد 

تنش و کرنش

معیار تسلیم و تغییر شکل پلاستیک

کار سختی و نرخ کرن

هندسه ی قطعه کار در نور

اصول نورد طول

آرایش غلتکها در کارخانه های نور

فشار و نیرو در نور

کار ، گشتاور و توان نور

اجزای کارخانجات نورد (نورد گرم)