ساسان ، موبدی از دودمان نجبا بود بر آتشکده ی آناهیتا در شهر استخر ریاست داشت . پسرش بابک در شهر خیر در کنار دریاجه ی بختگان حکومت می کرد . بابک پس از ساسان جانشین پدر شد و خود را شاه خواند (208 م)
در این تاریخ شهر استخر به دست گوچیهر شاه بازرنگی بود . بازرنگیان در نیسایه که در جهت دیوار های سفیدش در دوره ی اسلامی بیضا نام گرفت ، سلطنت داشتند.
چون گوچیهر پادشاه بازرنگی در آن نواحی امیر بزرگ بود ، بابک برای پسرش اردشیر از وی منصب ارگبدی دارابگرد را بگرفت.
در سال ( 212م) اردشیر بر گوجهیر قیام کرد و شهر نسا ( بیضا ) را به تصرف در آورد و او را کشته و به جای وی نشست. 

---

فهرست مطالب

تاریخچه روی کارآمدن ساسانیان

نظام اداری

فرهنگ و تمدن

دین های منشعب از دین زرتشت

زبان و خط

معماری

علت غایی آثارهنری در ایران ساسانیان

شاخصه های عملکردی هنرهای اسلامی ایرانی

هنر حجاری و کتیبه نویسی

گچبری

هنر سفالگری

طاق بستان

ایوان کوچک

ایوان بزرگ

تزئینات نمای ایوان بزرگ

تزئینات انتهای ایوان

نقش سوارکار

دیوارهای جانبی ایوان

صحنه شکار گوزن

صحنه شکار گراز

تاریخ گزاری

سنگ نگاره دوره قاجار

آتشگاه اصفعان

طاق کسری

ایوان مدائن(طاق کسری) در تاریخ